Zorgzame gemeente

Als gemeente willen we financieel gezond blijven én ook op langere termijn de zorg te kunnen blijven verlenen die nodig is. Het sociaal beleid heeft daarom een nieuwe integrale vorm gekregen. Dat biedt een stevige basis om de komende tijd wijkgericht te werken en stevig in te zetten op zaken als armoedebestrijding.

Het sociaal domein

Of mensen nu aangewezen zijn op jeugdzorg, een uitkering of op maatschappelijke ondersteuning, we willen een gemeente zijn waar iedereen hoopvol de toekomst tegemoet kan zien.

Drie extra praktijkondersteuners huisarts Kind en Jeugd

De huisartsenpraktijken in Den Helder hebben samen drie extra praktijkondersteuners sinds 1 juli 2019. Zij zijn speciaal aangetrokken voor het zorggebied ‘jeugd geestelijke gezondheid’. Deze praktijkondersteuners Kind en Jeugd gaan zich richten op het zo vroeg mogelijk signaleren van psychosociale problemen bij jongeren. Ook zijn zij er om de onderlinge samenwerking van bij jeugdzorg betrokken partijen te verbeteren. De praktijkondersteuner Kind & Jeugd ondersteunt in eerste instantie in de huisartsenpraktijk. In die rol adviseert de praktijkondersteuner Kind & Jeugd zowel de patiënt als de huisarts. De praktijkondersteuner behandelt patiënten en stuurt patiënten, mits goedgekeurd door de huisarts, door naar passende zorg. Wethouder de Vrij: ‘Wij willen daar waar het kan snelle en juiste hulp organiseren. Juist voor deze jongeren die met psychische en/of psychosociale problemen te kampen hebben is het belangrijk dat we alleen dan zware zorg organiseren als dat écht nodig is’.

Door de invoering van de Jeugdwet is veel veranderd in de organisatie en financiering van de Jeugdzorg. Zo financieren de gemeenten alle niet-lichamelijke zorg. Daaronder valt ook de volledige Geestelijke Gezondheidszorg voor jeugd jonger dan achttien jaar. Een ander gevolg van de deze Jeugdwet is dat er een verschuiving plaatsvindt van specialistische zorg naar generalistische- en huisartsenzorg. De huisartsenpraktijk speelt hierdoor een steeds belangrijkere rol bij het vroegtijdig signaleren en het behandelen van jeugd met lichte psychosociale problematiek. Samenwerking De praktijkondersteuners werken de komende twee jaar, vanaf juli 2019, bij de Helderse huisartsenpraktijken en in het Jeugdteam Den Helder. Er vindt halfjaarlijks een evaluatie plaats (in december 2019 is geëvalueerd en er wordt nog een evaluatie gepland in juni 2020). Nog voor het einde (juli 2021) van deze pilot vindt evaluatie plaats. Bekeken wordt welke resultaten zijn bereikt en of voortzetting van de pilot wenselijk is. De inzet van deze drie op Kind en Jeugd gespecialiseerde praktijkondersteuners is het resultaat van overleg tussen gemeente, Huisartsenorganisatie Kop van Noord-Holland en de Vincino, de organisatie voor praktijkondersteuners huisarts (GGZ Kind & Jeugd).

Meedoen! – Een vuist tegen armoede

Met het programma ‘Meedoen! – een vuist tegen armoede’ zet het college in op een afname van het aantal inwoners met problematische schulden en minder inwoners in Den Helder die leven in armoede. Door inwoners eerder, sneller en beter te helpen is het doel dat zij hierdoor minder schaamte ervaren en de eigen kracht vergroten. Het programma bestaat uit vijf verschillende programmalijnen. Want armoede is niet alleen een financieel probleem. Het is een breed spectrum van allerlei problemen die in samenhang aangepakt moeten worden.

Themamiddag Armoedebestrijding

Op 9 december 2019 was er een themamiddag Armoedebestrijding. Speciaal voor mensen en organisaties die zich op een of andere manier inzetten om armoede en schuldenproblematiek aan te pakken. We brachten ze met elkaar in contact om de aanwezige kennis en ervaring met elkaar te delen. Ook was er een inspirerende lezing door Roeland van Geuns, lector armoedebestrijding, over kansrijke interventies bij de bestrijding van armoede. Hierna volgt een korte beschrijving van die vijf samenhangende programmalijnen om armoede tegen te gaan.

Programmalijn Toegang en bereik

Op dit moment is de aanname dat er te weinig mensen gebruik maken van de middelen die de gemeente heeft om mensen in armoede te helpen. Daarom wordt in de periode maart – juni 2020 een klantreisonderzoek gedaan onder mensen in armoede. Het doel is goed inzicht te krijgen in knelpunten en belemmeringen. Om vervolgens de klantervaring en de toegang tot onze dienstverlening te verbeteren.

Programmalijn Generationele overdracht & Laaggeletterdheid

Armoede en laaggeletterdheid zijn sterk met elkaar verbonden. De aanpak van laaggeletterdheid is nodig om de eigen zelfredzaamheid te vergroten. Binnen het onderdeel Generationele overdracht wordt ingegaan op welke wijze gedragsbeïnvloeding binnen het beleid een plek kan krijgen. Zowel de aanpak van laaggeletterdheid als de generationele overdracht zijn onderwerpen die een lange adem vergen voordat resultaat zichtbaar wordt.

Programmalijn Kinderen/jongerenvoorzieningen

Deze programmalijn heeft bijgedragen aan een verbetering van de toegankelijkheid van het kindpakket. Dit heeft geleid tot een volledige benutting van het beschikbare budget in 2019. We werken toe naar de realisatie van een digitaal platform (webwinkel) waar de producten uit het kindpakket online het hele jaar door bereikbaar en beschikbaar zullen zijn. De start van deze digitale voorziening wordt verwacht in het 4e kwartaal van 2020 of 1e kwartaal 2021.

Programmalijn Minimabeleid

In deze programmalijn zijn een tiental beleidsregels omgezet tot één exemplaar. Er wordt een plan geschreven voor de inzet van energiecoaches. De energiecoach kan huishoudens met een smalle beurs helpen en te adviseren bij het verlagen van de energierekening. Over de armoedeval is door het college een besluit genomen, bestaande uit twee componenten:

  • De introductie van een stapsgewijze afbouw van rechten bij toenemend inkomen.
  • Een verhoging en versnelling/fasering van de uitstroompremie bij werkaanvaarding.

Programmalijn Schuldhulpverlening

Deze programmalijn heeft een concept geleverd van een omvangrijk uitvoeringsprogramma. Dit concept is door het college vastgesteld en ligt voor bij de gemeenteraad voor de borging van de financiering. De investeringen die nodig zijn om het programma uit te voeren hebben een hoog maatschappelijk en economisch rendement. De voorbereidingen zijn gestart omtrent de statusopname van de inwoners waarvan de gemeente de kosten van beschermingsbewind betalen. Ook is opdracht gegeven om voorstellen te doen voor de organisatie van beschermingsbewind in onze gemeente.

Financieel Fit Den Helder

Twaalf organisaties hebben de handen ineengeslagen en vormen de initiatiefnemers van Financieel Fit Den Helder. Financieel Fit wil dat iedereen actief kan meedoen in onze maatschappij. En armoede mag daar geen belemmering in zijn. Het kerndoel is om in drie jaar de armoede in de gemeente Den Helder met 12% te verminderen. Het Financieel Fit Team is in november 2019 als pilot gestart met onder andere het Vroeg erop af-team. Hierbij gaan medewerkers van het team, op basis van signalen van bijvoorbeeld betalingsachterstanden van de zorgverzekeraar of woningbouwverengingen, onaangekondigd op huisbezoek. Met als doel het bieden van vroegtijdige hulp bij het oplossen van deze betalingsachterstand. Dit team heeft inmiddels al meerdere inwoners vroegtijdig kunnen helpen bij het voorkomen van (verdere) schulden.

Stijging bijstandsuitkeringen

In 2020 zal het aantal bijstandsuitkeringen stijgen. Door de maatregelen rondom het coronavirus zal de economie een flinke klap krijgen. Dit zal leiden tot extra instroom in de bijstand van ondernemers die een beroep doen op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). En van mensen die tijdelijk werk hadden en geen WW-rechten hebben opgebouwd. Deze laatste groep kan bijstand aanvragen als zij geen andere bestaansmiddelen hebben om op terug te vallen. Voor veel werklozen zal gelden dat zij eerst een beroep kunnen doen op de WW waardoor het effect op de bijstand pas later zichtbaar wordt. De maatregelen die zijn genomen vanwege het coronavirus zullen ook een dempend effect hebben op de uitstroom uit de bijstand. Re-integratietrajecten zijn bijvoorbeeld stilgelegd. Uiteraard zullen wij samen met onze re-integratiepartners er alles aan doen om onze inwoners te helpen een stapje dichterbij de arbeidsmarkt te krijgen.

WijkLeerbedrijf Den Helder

Actief leren en werken in de praktijk. Een goede opleiding wordt steeds belangrijker voor het vinden én houden van werk. Door een leerwerktraject krijgen mensen de kans een bepaald beroep in de praktijk te leren, waardoor hun kansen op de arbeidsmarkt vergroot worden. Ook mensen zonder diploma en met een taalachterstand kunnen via een leerwerktraject hun kansen op werk verbeteren. Vanaf begin 2018 hebben gemotiveerde inwoners met een bijstandsuitkering de kans gekregen een diploma Helpende zorg en welzijn (niveau 2) te behalen. Daarnaast konden zij praktijkervaring opdoen binnen de wijk Nieuw-Den Helder om informele zorg te bieden aan wijkbewoners. Dit met het uiteindelijke doel om betaald werk te vinden in de zorg. Vanuit onze gemeente zijn 20 inwoners gestart in het Wijkleerbedrijf. We zijn trots op de resultaten:

  • Aantal deelnemers 20
  • Diploma 12
  • Betaald werk 12
  • WijkLeerbedrijf 3
  • Gestopt 4

Eén deelnemer wordt nog ondersteund bij het vinden van geschikte kinderopvang en werk. In 2019 is een nieuwe groep gestart. Deze groep is anders dan de eerste groep. In deze groep zijn namelijk ook statushouders gestart. Vanaf september 2020 stromen de deelnemers op niveau 1 uit naar (parttime) betaald werk. De deelnemers op niveau 2 gaan na september 2020 door met de BBL-opleiding Helpende. We kijken uit naar de resultaten en ervaringen van deze groep! In het WijkLeerbedrijf werken we samen met (lokale) zorgaanbieders en het ROC Kop van Noord-Holland, dit onder regievoering van Calibris Advies.

Gemeente Den Helder wint ESF Award 2019 met het project Jeugd Werkt!

‘Wat je aandacht geeft, groeit’. Het Europees Sociaal Fonds is het belangrijkste Europese middel om werkgelegenheid te ondersteunen en mensen aan werk te helpen. Tijdens het jaarlijkse ESF-event wordt stilgestaan bij bijzondere projecten en activiteiten die mede mogelijk gemaakt zijn dankzij het Europees Sociaal Fonds (ESF 2014-2020). Het project Jeugd Werkt! is een Helderse aanpak waarbij de gemeente kwetsbare jongeren van 16 tot 27 jaar ondersteunt bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan. Daarbij richten we ons hoofdzakelijk op jongeren die geen bijstandsuitkering ontvangen maar wél een ondersteuningsbehoefte hebben. In 2019 hebben deze inspanningen geleid tot het winnen van de ESF Award 2019 met het project Jeugd Werkt!. Hier zijn we uiteraard ontzettend trots op!

Inkoop maatwerkvoorzieningen in samenwerking met de regiogemeenten

In juli 2018 zijn we samen met de gemeenten Schagen en Texel gestart met het verbeteren van het inkooptraject voor producten die vallen binnen onze verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet. Het betreft de volgende producten:

  • Begeleiding Wmo, Jeugd, Participatie
  • Dagbesteding Wmo, Jeugd, Participatie
  • Kortdurend verblijf Wmo
  • Verblijf Jeugd
  • Behandeling Jeugd

Hiervoor is een zogenaamde ‘Open House procedure’ gevolgd. Met deze andere werkwijze van inkopen zijn we in staat om meer maatwerk aan onze inwoners te bieden. Gedurende de looptijd van de overeenkomst is het mogelijk om wijzigingen in de overeenkomst te doen, waardoor we beter kunnen inspelen op veranderingen in het zorgveld en de zorgvraag. Producten kunnen in afstemming met elkaar worden ingezet, waardoor sprake is van een stapeling van producten en maatwerk voor de inwoner. Met deze inkoop is er een basis gelegd om samen met zorgaanbieders te werken aan een doorgaande zorglijn voor onze inwoners de komende jaren. Samen met de partners werken we aan innovatie en kwaliteit van de dienstverlening. Vorig jaar is samen met de gemeenten Texel en Schagen en Incluzio Hollands Kroon een Europese aanbestedingsprocedure uitgevoerd om een nieuw contract met een hulpmiddelenleverancier af te sluiten. Komend half jaar gaan we met Texel en Schagen inkooptrajecten uitvoeren voor het product Ondersteuning bij het voeren van een huishouden en Jeugd-ggz.

Start met Odensehuis in Den Helder

Met steun van de gemeente is half januari 2020 door wethouder Biersteker het Odensehuis Den Helder geopend in het voormalig buurthuis Overzet. Het Odensehuis is een burgerinitiatief dat mensen met beginnende dementie en hun naasten een eigen inloophuis biedt. Het aantal bewoners met dementie en/of geheugenklachten zal de komende jaren nog fors toenemen in Den Helder. De gemeente vindt het belangrijk dat deze groep de steun krijgt die nodig is. Na de organisatie van een brede conferentie over dementie ontving de gemeente in 2018 al het predicaat dementievriendelijk. Want de gemeente heeft een breed aanbod van dagbesteding voor mensen met dementie. En er is scholing en training voor diverse doelgroepen en op scholen. Ook zijn er mogelijkheden voor lotgenotencontact en mantelzorgondersteuning. En er zijn goede samenwerkingsafspraken tussen gemeente en zorgaanbieders. Voorlopig gaat het om een proef. Na een jaar wordt beoordeeld of er voldoende draagvlak voor het Odensehuis in de gemeente is. Naast een gemeentelijke bijdrage wordt een beroep gedaan op fondsen en het bedrijfsleven.

Wet verplichte GGZ

In 2020 is de nieuwe Wet Verplichte GGZ (Wvggz) van kracht geworden. Deze wet vervangt de eerdere wet Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ). De nieuwe wet biedt handvatten om meer ambulant en preventief hulp te bieden aan mensen met geestelijke problemen die niet vrijwillig in zorg gaan. De wet regelt de voorwaarden voor zorg en eventuele opname bij psychische problemen. En biedt meer instrumenten voor zorg op maat: verplichte zorg zo kort als mogelijk en zo lang als noodzakelijk. Uitgangspunt blijft dat iemand alleen na het oordeel van een rechter tegen zijn wil opgenomen kan worden. Voor de gemeenten betekent de Wvggz onder meer dat een meldpunt moet worden ingesteld. Iedereen die van mening is dat iemand (verplichte) psychische zorg nodig heeft moet dat daar kunnen melden. De gemeente moet die melding onderzoeken (verkennend onderzoek). Zo nodig moet het traject naar een ‘zorgmachtiging’ bij het Openbaar Ministerie in gang gezet worden. Bij ontslag uit een gedwongen opname moet de zorgverlener zorgen voor een warme overdracht aan de gemeente. De burgemeester behoudt een belangrijke rol bij een crisis. Op advies van een psychiater kan een (crisis)maatregel worden opgelegd. Daarbij moet hij/zij zo mogelijk de betrokkenen horen. Met de andere centrumgemeenten in Noord-Holland Noord en betrokken ketenpartners heeft de gemeente in 2019 hard gewerkt aan de voorbereiding van de complexe nieuwe wet. In Noord-Holland Noord is gekozen voor een uniforme werkwijze die zoveel mogelijk aansluit bij bestaande structuren. Daarom is de rol van het verkennend onderzoek bij GGD Hollands noorden neergelegd. Dat geldt ook voor ‘het horen’ van cliënten in geval van een crisismaatregel. De verantwoordelijkheden zijn op dit moment duidelijk, de processen zijn goed ingericht. In een regionaal overleg zitten alle betrokken partijen (onder andere openbaar ministerie, GGZ, GGD en gemeenten) periodiek om tafel om te bespreken hoe de verplichte zorg verloopt, knelpunten te signaleren en aan te pakken.

Sluitende aanpak personen met verward gedrag

Begin 2018 hebben de gemeenteraden van Den Helder, Schagen, Hollands Kroon en Texel de visienota ‘Thuis in de Buurt’ vastgesteld. Een plan over de doorontwikkeling van Beschermd wonen en Maatschappelijk wonen in de komende jaren. Dit met het oog op de decentralisatie van deze centrumgemeentetaak naar alle gemeenten in 2022. En de wens van rijk en gemeenten om deze vormen van intramurale opvang zoveel als mogelijk af te bouwen. En te komen tot vroegtijdige lichtere hulp en ondersteuning zoveel mogelijk in de eigen omgeving. Het plan ‘Sluitende aanpak personen met verward gedrag’ vormt een onderdeel van ‘Thuis in de buurt’. Als vervolg op de visienota zijn in 2018-2020 diverse activiteiten in gang gezet ten behoeve van psychisch kwetsbare mensen, waaronder:

  • Buurtcirkels in de vier gemeenten. Deze zijn gericht op het versterken van het ondersteuningssysteem en de eigen kracht van zelfstandig wonende mensen met een zwak netwerk.
  • Pilotprojecten gericht op de activering en toeleiding naar passend werk.
  • Voorlichting in de wijk door ervaringsdeskundigen en de training Mental health first aid.
  • Inzet van de Schakel-GGD’er om meer bekendheid te geven aan het meldpunt OGGZ/Team Vangnet & Advies van de GGD. En om vroegsignalering te versterken en afspraken op buurt- en wijkniveau te verbeteren.
  • Het maatwerkproject, gericht op het vinden van oplossingen of aanvullend aanbod voor een groep van ca. 30 overlastgevers. Het gaat dan om mensen waar het meest over gemeld wordt en waar zorgaanbieders en de politie veel werk aan hebben. Het betreft mensen met verslavings- en psychische problematiek en een aantal mensen die (zeer) agressief en/of gevaarlijk zijn.
  • De pilot Beschermd thuis. We monitoren en geven intensieve zorg in de thuissituatie nader vorm. Bedoeld voor mensen met een indicatie Beschermd wonen.

In november 2019 heeft de gemeente in samenwerking met zorgaanbieders de succesvolle en drukbezochte conferentie ‘Naar de voorkant’ georganiseerd. Preventie en vroegsignalering en het cliëntperspectief stonden daarin centraal. In de loop van 2020 worden de uitvoeringsafspraken Beschermd wonen voor 2022 en volgend door de vier gemeenten nader uitgewerkt.

Dierenwelzijn

Den Helder is een stad met een hart voor dieren en zet zich in om dierenleed te voorkomen.

Samenwerking dierenasiel en dierenambulance

Voor dierenwelzijn hebben we onze reguliere samenwerking met het dierenasiel en de dierenambulance voortgezet. Doel is om zwerfdieren en gewonde dieren te vervoeren en op te vangen. Ook draagt de dierenambulance zorg voor het opruimen van kadavers.

Wildopvang

We hebben ons ingezet voor het realiseren van een nieuwe wildopvang bij De Helderse Vallei. Om op deze manier ervoor te zorgen dat de taak van wildopvang uitgevoerd kan blijven worden in Den Helder. In de begroting 2020 is er structureel budget voor het onderbrengen van de wildopvang bij De Helderse Vallei geregeld. Op basis daarvan hebben we de plannen voor exploitatie en huisvesting passend gemaakt voor het beschikbare budget. We zijn nu een samenwerkingsovereenkomst aan het opstellen tussen de gemeente en De Helderse Vallei om tot afspraken te komen over de taak van wildopvang. De vervolgstap is het gaan bouwen van een nieuw gebouw van de wildopvang op het terrein van De Helderse Vallei.

Volgende pagina: Vitale gemeente